Interacademiaal College 2000/2001: Relativistische Astrofysica.
Het Interacademiaal College 2000/2001 (IAC) is een combinatie van Astrofysica D (AFYD) en het
Caput Theoretische Natuurkunde Algemene Relativiteitstheorie (CAPT).
Tentamen
De omvang van het IAC is 5 studiepunten en de beoordeling is
schriftelijk. Het tentamen vindt plaats op 6 juli 2001 van 13.00 -
16.00 uur in de grote collegezaal (C 103) van het
Aardwetenschappengebouw.
De herkansing is op 24 augustus van 13.00 - 16.00 uur in zaal 038
van Transitorium 1 aan de Leuvenlaan 21.
De tweede herkansing is op 22 oktober van 13.00 - 16.00 in
zaal 105b in het Buys Ballot Laboratorium. Het is een
open-boek-tentamen.
Breng dus in ieder geval de
dictaten van AFYD mee, want wij zullen op het tentamen wellicht
verwijzen naar het dictaat. Rekenapparaat, lineaal e.d. heb je
ook nodig. De beste voorbereiding op het tentamen is het maken
van ALLE opgaven en daarbij de stof op je laten inwerken.
Tentamenstof
Stof: dictaat Hoyng, alles behalve Hfst 8 en par 12.6, en het
dictaat van Heise.
Vragenmiddagen
2 en 4 juli 2001 van 13:00 - 16:00 in MG 211, waar ook het college
zelf wordt gehouden. Dictaat Hoyng: 2 juli, dictaat Heise: 4 juli.
Vakinhoud
Het college begint met een inleiding tot de algemene
relativiteitstheorie (meetkunde van Riemannruimten,
Einsteinvergelijkingen, de Schwarzschild metriek, periheliumprecessie,
afbuiging van licht, gravitatielenzen). Vervolgens komen compacte objecten
aan de orde (Tolman-Oppenheimer-Volkov vergelijkingen, massalimieten,
eenvoudig neutronenstermodel, zwarte gaten, het begrip horizon, Hawking
straling).
Na een korte behandeling van gravitatiegolven is de rest van het college
gewijd aan kosmologie (Robertson-Walker metriek, het standaardmodel van de
hete oerknal, synthese van elementen, inflatie, vorming van structuren).
Het college is grotendeels theoretisch van opzet (P. Hoyng),
maar wordt toegelicht met essentiële waarnemingsfeiten
(J. Heise), zoals
observationele bewijzen voor zwarte gaten (Dopplerverbreding van
spectraallijnen nabij de horizon), testen voor de Algemene Relativiteit,
metingen van gravitatielens-effecten en gravitatiegolven, methodes voor de
bepaling van de expansie van het heelal (met behulp van gravitatielenzen,
via het Sunyaev-Zeldovich effect en door middel van objecten op grote
afstand zoals Supernova's en Gamma Ray Bursts.
De nadruk ligt op begrip en zelfwerkzaamheid in de vorm van het
zelfstandig kunnen oplossen van elementaire problemen. Voor dit doel is er
een werkcollege.
Studenten theoretisch natuurkunde
Dit college is ook toegankelijk voor studenten theoretische natuurkunde, maar mag
niet samen met het caput theoretische fysica `Algemene relativiteitstheorie' van prof.
't Hooft worden opgevoerd.
Wanneer, hoelang, waar?
Dagindeling IAC
Tijd
Onderwerp
Docent
11.00-12.45
Theorie
Dr. P. Hoyng
13.30-14.15
Waarnemingen
Prof. Dr.
J. Heise
14.30-15.30
Werkcollege
Drs. R. Cornelisse, Drs.
J. van Leeuwen
Het IAC begint in week 11, op woensdag 14 maart 2001, en wordt tot en met week 25 gegeven.
De dagindeling is ruwweg zoals in de tabel te zien
Het IAC wordt gegeven in zaal 211 van het Minnaertgebouw van de Universiteit Utrecht.
Maak eventueel gebruik van de routebeschrijving.
Diktaat
Op het college wordt een diktaat verkocht, dat het theoretische deel
en de werkcollege-opgaven bevat. Het diktaat dat bij het deel van
het college dat de waarnemingen behandelt hoort, is gratis af te halen
bij het Bureau Onderwijszaken. Deze delen zijn ook via deze pagina
in verschillende formaten te downloaden.
