| [ PDF versie ] | [ Press statement in English ] |
De vooruitzichten voor sterrenkunde in Utrecht waren tot voor kort excellent. Ons onderzoek binnen de theoretische astrofysica (met name hoge-energie astrofysica en stellaire fysica) is van wereldklasse. We hebben sterke banden met ons buur-instituut SRON (Nederlands Instituut voor Ruimteonderzoek). Dit omvat zowel de Röntgensterrenkunde als onderzoek aan de atmosfeer van de aarde en (exo)planeten. Het SIU ontwikkelt high-tech instrumentatie voor de volgende generatie telescopen, dit in nauwe samenwerking met de Nederlandse industrie en technische universiteiten. Binnen Nederland zijn we uniek met ons onderzoek aan de zon en zijn activiteit die invloed heeft op leven en technologie op aarde.
Onderzoek en onderwijs aan het Sterrekundig Instituut Utrecht wordt gedaan op het hoogst mogelijke globale niveau. Dit is keer op keer bevestigd door visitatiecommissies bestaande uit internationale experts. Utrecht is een integraal en belangrijk onderdeel van de Nederlandse Onderzoeksschool Voor Astronomie (NOVA), die vorig jaar als "exemplarisch" (dat wil zeggen, meer dan excellent) is bestempeld. Utrechtse sterrenkundigen zijn zeer succesvol in het vergaren van prestigieuze nationale en internationale prijzen en beurzen. Alumni van het Sterrekundig Instituut Utrecht zijn werkzaam op prominente plekken binnen de internationale sterrenkunde. Anderen hebben, dankzij hun goede opleiding, een succesvolle carriére buiten de sterrenkunde opgebouwd.
Zoals ook elders veelvuldig is bewezen, is de aanwezigheid van sterrenkunde binnen een bètafaculteit sowieso een meerwaarde: het trekt studenten aan (ook al ambiëren ze uiteindelijk geen carriére binnen de sterrenkunde) en het enthousiasmeert studenten voor wetenschap in het algemeen en voor natuur- en sterrenkunde in het bijzonder.
Het Sterrekundig Instituut Utrecht heeft een sterk programma voor publieksvoorlichting omtrent de spannende en interessante wetenschap die sterrenkunde is. Sterrenkunde fascineert iedereen en vormt zo een laagdrempelige toegangspoort tot de natuurwetenschappen. Ons voorlichtingsprogramma heeft als doel om iedereen in de regio in aanraking te laten komen met sterrenkunde, van jonge kinderen op basisscholen tot gepensioneerden. Het is daarom buitengewoon succesvol. Onze sterrenkundestudenten zijn sterk betrokken bij dit programma en zijn de ambassadeurs van zowel de Universiteit Utrecht als van de sterrenkunde in het algemeen. De oude Utrechtse sterrenwacht Sonnenborgh, die in het verleden ons Instituut huisvestte, is nu het centrum voor publieksvoorlichting op het gebied van sterrenkunde in Nederland. Zij brengt het publiek in aanraking met de rijke historie van de Utrechtse sterrenkunde en met fascinerende moderne resultaten.
De staf en studenten van het Sterrekundig Instituut Utrecht zijn diep geschokt en teleurgesteld over de beslissing ons Instituut te sluiten. Deze beslissing kwam als een complete verrassing, aangezien ons recentelijk nog is verzekerd dat sterrenkunde in Utrecht essentieel is en zou moeten worden voortgezet. De voornaamste reden die ons gegeven wordt voor de beslissing is dat de Universiteit Utrecht van mening is dat sterrenkunde niet of vijf plekken in Nederland gepraktiseerd hoort te worden. Dit gaat voorbij aan het feit dat NOVA al een grondige structurering van het sterrenkundig onderzoek in Nederland heeft doorgevoerd. In de Nederlanse sterrenkunde wordt amper of geen overlappend onderzoek gedaan. In plaats daarvan is er een sterke samenwerking tussen de vijf instituten.
Al deze feiten rechtvaardigen op geen enkele manier de beslissing van de Universiteit Utrecht. Wij hebben de indruk dat de beslissing niet is gebaseerd op argumenten betreffende kwaliteit en excellentie. Deze beslissing is daarom in onze ogen absurd en arbitrair. Vergelijkbare beslissingen hebben helaas ook enkele andere excellente groepen binnen de bètafaculteit getroffen.
Onze voornaamste aandacht gaat nu uit naar onze studenten en promovendi. Wij zullen ervoor zorgen dat zij respectievelijk hun studie naar believen kunnen afmaken en een uitstekend proefschrift kunnen schrijven en verdedigen, zodat ze ons Instituut verlaten met een gegronde liefde voor de wetenschap in het algemeen en voor sterrenkunde in het bijzonder. Samen met de Nederlandse astronomische gemeenschap onderzoeken wij manieren om de invloed van deze ingrijpende beslissing op het leven en de carrire van onze staf, en met name de jonge stafleden te minimaliseren.
Wij zullen alles doen wat in onze macht ligt om aan onze nationale en internationale verplichtingen aangaande onderzoekscollaboraties te voldoen.
Individuele stafleden zullen publieksactiviteiten gericht op de regio Utrecht blijven ondersteunen.
We hebben al veel steunbetuigingen ontvangen en bedanken de verzenders daarvan. Deze massale ondersteuning sterkt ons om voorlopig onze werkzaamheden zo goed als mogelijk voort te zetten.